Sint-Nicolaas

Worms

In de romaanse Dom van Worms is een Nikolauskapelle (Nicolaaskapel). Naast de gesloten deur, aan de buitenzijde van de Dom, is en plaquette geplaatst met informatie over de kapel. Theophanu (±960-991) is een Byzantijnse prinses, die keizerin wordt door te huwen met Otto II (955-983), keizer van 973 tot in 983. Door Theophanu breidt de verering van noodhelper Sint-Nicolaas zich uit in Europa. Arnold (Arnulf) von Wimpfen (±1020-1065), bisschop van Worms (1044-1065) laat in 1058 de gebedsruimte voor de heilige Nicolaas bouwen. Door schenking van een reliek in 1163 door Friedrich I Barbarossa (1122-1190), keizer van 1155 tot in 1190, en zijn echtgenote Beatrix I van Bourgondië (±1143-1184) neemt de verering van Nicolaas sterk toe. De kapel is gerestaureerd in de periode 1914-1930.

deur Nicolaaskapel aan de Dom te Worms

Boven de buitendeur van de kapel is een reliëf met Nicolaas geplaatst. Het toont de heilige met mensen in een boot in volle storm, met daarboven de duivel en rechts drie onschuldige bevelhebbers die door een beul moeten worden terechtgesteld. Dit verwijst naar legenden van Nicolaas. Nicolaas staat uitvergroot in het midden.

Nicolaas als leraar, afbeelding boven de voormalige deur van de Nicolaaskapel van de Dom te Worms

De kapel is te betreden via de Dom. Enkele meters hiervandaan is de oude, lage ingang van rond 1170. Boven de dichtgemetselde deurruimte is een reliëf van Nicolaas als leraar. In de Nicolaaskapel staat een altaar met daarop een drieluik met links Nicolaas met staf in de rechterhand en in de ander het open evangelieboek met daarop drie ballen, die verwijzen naar de legende van de drie huwbare dochters. Aan de onderkant van het altaar is Nicolaas afgebeeld in een bootje.

triptiek op het altaar van de Nicolaaskapel in de Dom te Worms

In de kapel is ook een reliek van Nicolaas aanwezig, maar dit is niet de oorspronkelijke. De eerste reliek is uit 980; een geschenk van keizerin Theophanu. In 1689 gaat deze verloren als Franse troepen Worms plunderen en platbranden. Sinds 1990 bevindt zich in de kapel een nieuwe reliek. Het is een flesje met manna uit het Italiaanse Bari, waar het stoffelijk overschot van Nicolaas ligt. Het bevindt zich in een reliekhouder in de vorm van een schip, met erboven een icoon van Nicolaas.

reliekschrijn in de Nicolaaskapel van de Dom te Worms

In de Nicolaaskapel is tegen een wand een groot beeldhouwwerk geplaatst met drie gekroonde vrouwen. In legenden van Nicolaas komt het getal “3” veelvuldig voor.

beeld van drie gekroonde vrouwen in de Nicolaaskapel van de Dom te Worms

Sinds 1 januari 2026 heeft de parochie een nieuwe naam “Pfarrei St. Nikolaus Worms-Wonnegau”.

Adres: Domplatz 1, 67547 Worms.

afbeelding van Nicolaas in een boot onderaan het altaar van de Nicolaaskapel van de Dom te Worms

~~~

Datum eerste publicatie: 26 mei 2026
©2026 Jan van Wijk - Sint-Nicolaas.eu - All rights reserved