In vooral België en Nederland zijn vele Sinterklaasverenigingen actief, die ook Sinterklaascomités, intochtcomité of Stichting Sint-Nicolaas heten. Een Sinterklaasorganisatie begint veelal iets later dan 6 december met de voorbereidingen voor het volgend jaar. Na eerst een evaluatie te hebben gehouden over hetgeen is voorbereid, uitgevoerd en afgewikkeld.
Bij een Sinterklaasvereniging zijn heel wat personen actief, zoals bestuursleden, activiteitenbegeleiders en leden die de taken van Sint en Piet op zich nemen. Vergunningen worden aangevraagd, webstekken bijgehouden, afspraken gemaakt en een planning wordt opgesteld. Zijn er werkgroepen voor kleding, wagens, decors, spel en sponsoring dan is het hierbij ook activiteiten plannen, uitvoeren en evalueren. Dit gebeurt in samenspraak met het bestuur. Heel wat Sinterklaasverenigingen ontvangen ondersteuning van particulieren, bedrijven en gemeentelijke overheid.
Bij menige Sinterklaasvereniging wordt gesproken over de traditie en wat er kan worden aangepast, omdat een traditie leeft. Dit kan leiden tot diepgaande gesprekken over bijvoorbeeld de kleur van de metgezel van de Sint.
Een Sinterklaasorganisatie heeft een doel, dat in de statuten is verwoord. Een voorbeeld is dat van de Stichting Sint-Nicolaas te Bergen op Zoom. Het doel is: “het in stand houden van de Sint-Nicolaas-gedachte, zoals die in Bergen op Zoom is gegroeid en het voorbereiden, stimuleren en organiseren van het Sint-Nicolaasfeest met al hetgeen daarbij behoort, met name het organiseren van de intocht van Sint-Nicolaas in Bergen op Zoom, zulks in het algemeen belang”. Het bestuur onderschrijft deze doelstelling en hanteert daarbij uitgangspunten, gedateerd op 12 oktober 2015, zoals:
-Het Sinterklaasfeest wordt georganiseerd rondom de drie-eenheid: Sint-Nicolaas, Zwarte Piet en het paard van Sint-Nicolaas. Deze drie-eenheid is niet deelbaar. Slechts in samenhang met elkaar vormen Sint-Nicolaas, Zwarte Piet en het paard van SInt-Nicolaas de belichaming van het Sinterklaasfeest.
-Het Sinterklaasfeest, met de daarin voorkomende personages en het paard, kent verbanden met reeds in de natuurgodsdiensten en gebruiken van het pre-romeinse Europa voorkomende, heidense, winterfeesten, in de opmaat naar de terugkeer van het licht.
-In essentie is het Sinterklaasfeest verworden tot een kinderfeest, dat heden gebaseerd is op genegenheid, beloning van goed gedrag en het bieden van verstrooiing. De figuren die het Sinterklaasfeest personifiëren spelen, in verbondenheid met elkaar, hierin ieder hun eigen rol.
-Binnen de viering van het Sinterklaasfeest bestaat geen ruimte voor racisme, discriminatie, achterstelling of andere vormen van ongelijkwaardige behandeling.
-De traditie van het Sinterklaasfeest ontwikkelt zich dynamisch, maar passend binnen de kaders van het Sinterklaasfeest, de geschiedenis daarvan en de basisuitgangspunten van dit feest, mee met de maatschappij.
(Opmerking: later is de benaming Zwarte Piet gewijzigd in Piet.)
~~~